zamknij

Biznes

Śląskie kopalnie pod lupą NIK. Od 2027 roku nawet miliardowe kary za emisję metanu

Jak wynika z najnowszego raportu Najwyższej Izby Kontroli, polskie kopalnie wykorzystują gospodarczo jedynie 25 proc. wydobywanego metanu. - Od 2027 r. spółkom górniczym mogą grozić miliardowe kary za przekroczenie unijnych limitów emisji - donosi Business Insider Polska. Zdaniem NIK brak inwestycji w technologie odmetanowania oraz chaos kompetencyjny między resortami zagraża realizacji celów klimatycznych i obciąży budżet państwa.

Reklama

Śląskie kopalnie utrzymują się głównie dzięki dotacjom i wsparciu Skarbu Państwa, a rząd przyspiesza proces ich likwidacji. Tymczasem – jak wynika z raportu Najwyższej Izby Kontroli– nad górnictwem zbierają się czarne chmury.

Gospodarcze wykorzystanie metanu w polskich kopalniach to zaledwie 25 proc.. Niewykorzystany gaz trafia do atmosfery, a jeśli trend się utrzyma, już od 2027 r. spółkom węglowym będą grozić miliardowe kary - donosi Business Insider Polska.

Europejskie przepisy, polska rzeczywistość

Zgodnie z unijnym rozporządzeniem metanowym, które weszło w życie w sierpniu 2024 r., od 2027 r. limit emisji dla polskich kopalń wyniesie 5 ton metanu na kilotonę wydobytego węgla, a od 2031 r. – 3 tony.

Tymczasem polskie zakłady emitują średnio 8–14 ton na kilotonę, a brak nowych technologii sprawia, że redukcja emisji jest niewystarczająca.

Dotychczasowe sposoby zagospodarowania metanu, polegające jedynie na jego ujęciu systemami odmetanowania podczas wydobycia węgla, okazują się niewystarczające w świetle wymogów rozporządzenia – podkreśla NIK.

4 mld m³ metanu w atmosferze

Choć w latach 2019–2023 całkowita emisja metanu spadła, jej udział procentowy wciąż utrzymuje się na podobnym poziomie. W tym czasie wyemitowano ponad 4 mld m³ metanu, z czego mniej niż jedna trzecia została wykorzystana.

Według raportu, wraz z pogłębianiem eksploatacji węgla rośnie zawartość metanu w złożach, co dodatkowo zwiększy presję na redukcję emisji.

NIK wskazuje na bałagan kompetencyjny między resortami – Ministerstwo Klimatu i Środowiska odpowiada za politykę energetyczną, natomiast kwestie złożowe przejęło Ministerstwo Przemysłu. To prowadziło do braku spójności i utrudniało planowanie inwestycji.

Taki podział obowiązków skutkował trudnościami w koordynacji działań dotyczących efektywnego zagospodarowania metanu – napisano w raporcie NIK.

Od 2019 r. górnictwo mogło sięgać po środki z programu „Zmniejszenie uciążliwości wynikających z wydobywania kopalin”, obejmującego także redukcję emisji metanu. Jednak do czasu kontroli tylko jeden beneficjent wystąpił o pożyczkę na kwotę 160 mln zł.

Planowany pięcioletni program wsparcia o wartości 2 mld zł nie został jeszcze notyfikowany w UE, co – zdaniem Izby – jest spóźnione i osłabia skuteczność działań.

NIK zwraca uwagę, że mimo zachęt, jak np. zerowa stawka opłaty eksploatacyjnej za metan w 2024 r., przedsiębiorcy nie inwestują w nowe technologie.

Zdaniem spółek górniczych, problemem jest także system handlu emisjami EU ETS, który faworyzuje biomasę kosztem metanu, choć spalanie metanu emituje mniej CO₂ (ok. 202 g/kWh) niż biomasa (400–600 g/kWh).

NIK: metan mniej emisyjny niż biomasa

Najwyższa Izba Kontroli apeluje o notyfikację programu pomocy publicznej w UE i inwestycje w dojrzałe technologie, takie jak efektywne odmetanowanie, kogeneracja i systemy gazometryczne.

Obecnie jedynie około 25 proc. emisji metanu jest wykorzystywane gospodarczo, co wskazuje na duży potencjał jego szerszego zastosowania – cytuje NIK Business Insider.

NIK rekomenduje również zmiany prawne – wyłączenie instalacji metanowych z systemu EU ETS. Według Izby spalanie metanu emituje mniej CO₂ niż biomasa, co mogłoby zwiększyć opłacalność jego gospodarczego wykorzystania.

Oceń publikację: + 1 + 1 - 1 - 0

Obserwuj nasz serwis na:

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami Użytkowników portalu. Redakcja portalu tuJastrzebie.pl nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Alert tuJastrzebie.pl

Byłeś świadkiem wypadku? W Twojej okolicy dzieje sie coś ciekawego? Chcesz opublikować recenzję z imprezy kulturalnej? Wciel się w rolę reportera tuJastrzebie.pl i napisz nam o tym!

Wyślij alert

Sonda

Jak spędzasz urlop?




Oddanych głosów: 10